OSIEM DEKAD DĄBROWSKIEJ BIBLIOTEKI
Kilku świetnych dyrektorów i kilkudziesięciu oddanych pracowników stało przez dekady za sukcesem Miejskiej Biblioteki Publicznej, która jako ukochana instytucja dąbrowian, z rzeszą wiernych czytelników i przyjaciół, obchodziła właśnie 80 lat istnienia, choć zorganizowane bibliotekarstwo na Powiślu pojawiło się już dwa wieki temu!
Całą salę Restauracji Powiśle w „Cristal Parku” wypełnili goście zaproszeni na tę wyjątkową uroczystość.
80 – lecie biblioteki uświetnili włodarze miasta i gminy oraz powiatu, radni gminni na czele z przewodniczącym Wiesławem Mendysem, przewodnicząca rady powiatu Marta Chrabąszcz, poseł Wiesław Krajewski, przedstawiciele instytucji i organizacji, które często współpracują z biblioteką oraz przedstawiciele świata książki, zwłaszcza bibliotek, łącznie z krakowską książnicą wojewódzką, i wreszcie czytelnicy, uczestnicy Dyskusyjnych Klubów Książki oraz przyjaciele biblioteki.
Zgromadzonych gości wymieniła i powitała dyrektor MBP Anna Jastrzębiec-Witowska, która przybliżyła historię dąbrowskiej książnicy od jej powstania.
– Zorganizowane bibliotekarstwo i czytelnictwo istniało już od 200 lat. I to są jakby dwie historie. Jedna jest historia tego spontanicznego bibliotekarstwa, które powstało, druga historia, to jest historia instytucji, która ma właśnie 80 lat. Biblioteka dąbrowska to słowo i ludzie. Tutaj chciałam wspomnieć Zofię Bojko, krewną działacza ludowego Jakuba Bojko, która jeszcze przed powstaniem Miejskiej Biblioteki Publicznej stworzyła Powiatową Centralę Biblioteczną. Do rozwoju czytelnictwa na ziemiach Powiśla Dąbrowskiego przyczyniali się także ludzie związani z Towarzystwem Szkoły Ludowej i Towarzystwem Zaliczkowym. Wymienić tutaj należy Ludwika Zakrzewskiego, który został nazwany „przyjacielem maluczkich”. Przez prawie 30 lat od dekretu, który w 1946 r. ustanowił Bibliotekę Publiczną w Dąbrowie Tarnowskiej, nie miała ona swojej stałej siedziby. Te jej warunki lokalowe były trudne, nie mniej jednak osoby zarządzające biblioteką, a były to kolejno Rozalia Klubowa, Zofia Leżoń, Krystyna Ceglewska oraz Wiesława Klocek starały się, by biblioteka funkcjonowała jak najlepiej, zwiększając księgozbiór oraz liczbę czytelników. Dla przykładu, gdy w latach 1947 – 49 biblioteka liczyła ok. 100. czytelników i 360 woluminów, to już w połowie lat 60. liczba czytelników wzrosła pięciokrotnie, a liczba woluminów sięgała 6 tysięcy. Dla porównania: dzisiaj mamy ok. 2 500 czytelników, a liczba woluminów sięga 117 000. Mamy też cztery filie biblioteczne. Kamieniem miliowym dla dąbrowskiej biblioteki było uzyskanie nowego budynku przy ulicy Polnej 13. Uroczyste otwarcie nastąpiło 24 maja 1972 r. i może dzisiaj patrząc na naszą piękną, ale też skromną bibliotekę, można tego nie wiedzieć, ale wtedy ten budynek był jednym z najnowocześniejszych w Województwie Krakowskim. Dyrektorem był wówczas Adam Kmieć. Kolejnym ważnym momentem w historii naszej biblioteki było nadanie imienia Marii Kozaczkowej, naszej dąbrowskiej poetki, we wrześniu 1984 r. dzięki staraniom ówczesnej dyrektor Alicji Dziewińskiej, lokalnej ikony bibliotekarstwa. Dzisiaj sięgamy pamięcią do osoby naszej patronki Marii Kozaczkowej dzięki publikacji „Aforyzmów i fraszek, czyli igraszek”, którą państwo otrzymali. W marcu 1998 r. dyrektorem Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Marii Kozaczkowej została Jadwiga Kusior, która wprowadziła placówkę w XXI w. Tutaj mieliśmy modrenizację, komputeryzację, rozszerzenie oferty kulturalnej, która szła z duchem czasu, tworzenie przestrzeni dla spotkań, dla różnych grup hobbystycznych, koncerty, projekty, wydawanie publikacji. Pod jej kierownictwem w 2015 r. MBP w Dąbrowie Tarnowskiej otrzymała od Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich medal „Bibliotheca magna perennisque” w dowód uznania za całokształt działalności na rzecz rozwoju bibliotekarstwa polskiego i upowszechniania książki w społeczeństwie polskim. Tutaj chciałabym dodać, że Biblioteka Jagiellońska dostała ten medal dwa lata później, więc to mówi samo za siebie. Emerytowana już dyrektor pokazała nie tylko miłość do książęk, ale również do dziedzictwa lokalnego i Małych Ojczyzn oraz otwarcia na światową literaturę, sztukę i współczesne trendy. Od września 2021 r. wraz ze wspaniałym zespołem pracowniczym staram się, by ten złoty wiek naszej biblioteki, który zapoczątkowały moje poprzedniczki, nadal trwał. W tej ostatniej pięciolatce udało nam się wydać dwie publikacje, poprowadzić trzy duże autorskie projekty dofinasowane z takich instytucji jak Biuro Niepodległej, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Muzeum Historii Polski. Biblioteka prowadziła nowoczesną edukację patriotyczną jak np. projekt „Symbole na start. Niepodległość na mecie” z widowiskiem multimedialnym, czy też uczczenie tysiąclecia Korony Polskiej poprzez grę miejską, spektakl w metaversie oraz zajęcia ceramiczne nawiązujące do czasów pierwszych Piastów. Podejmujemy eksperymenty społeczne – jednym z nich był koncert rockowy w zeszłym roku na terenie biblioteki, chyba pierwszy taki w regionie. Chcemy aby państwo towarzyszyli nam w tej dalszej podróży przez kolejne lata – żeby to była podróż kulturalna, czytelnicza i pełna radości, przyjaźni, a na stulecie biblioteki jest taki pomysł, że wydamy „Sekretne życie bibliotekarek” – mówiła dyrektor MBP, Anna Jastrzębiec-Witowska, która otrzymała gromkie oklaski – Nasza książnica to przede wszystkim ludzie: wieloletni i nowi czytelnicy, uczestnicy warsztatów artystycznych działających przy bibliotece, członkowie Dyskusyjnych Klubów Książki, artyści, którzy decydują się prezentować swój dorobek w ramach cyklu „Artyści Powiśla Dąbrowskiego”, zorganizowane grupy dzieci, młodzieży, osób dorosłych, a także mieszkańcy naszego regionu, którzy korzystają z bogatej oferty naszej biblioteki. Ludzie zawsze są największym zasobem i ludzie tworzą grupy, stowarzyszenia i instytucje, z którymi biblioteka prowadziła i prowadzi współpracę od lat. (…) Dziesiejszy wieczór to także premiera książki „Aforyzmy i fraszki czyli igraszki”.
Nie zabrakło także krótkich przemówień okolicznościowych zaproszonych gości. Na ręce dyrektor MBP przekazano listy gratulacyjne burmistrza Krzysztofa Kaczmarskiego oraz przewodniczącego rady miejskiej Wiesława Mendysa, wojewody małopolskiego Krzysztofa Jana Klęczara, starosty Lesława Wieczorka oraz przewodniczącej rady powiatu Marty Chrabąszcz.
Gratulacje i kwiaty na ręce dyrektor złożyła Krystyna Guzik, prezes Zarządu Stowarzyszenia Uniwersytet Trzeciego Wieku przy DDK.
Głos zabrali: poseł Wiesław Krajewski, który na ręce dyrektor MBP złożył również symboliczny prezent przygotowany specjalnie na tę okazję oraz dyrektor Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Krakowie, Jerzy Woźniakiewicz.
Emerytowana dyrektor MBP i poprzedniczka Anny Jastrzębiec-Witowskiej, Jadwiga Kusior, wskazała sytuacje, kiedy polityka mieszała się do kultury ze stratą dla tej drugiej.
– Taka refleksja, bo ja już jestem z pewnym dystansem, 5 lat na emeryturze i uważam, że w tej pracy, jaką wykonywałam przez 23 lata było cudnie i pierwsze sprawy, które były trudne, to był pan burmistrz Stanisław Początek, który musiał znieść tyle różnych rzeczy ze mną, bo przecież biblioteka była w stanie, chyba państwo pamiętają, krytycznym do tego stopnia, że jak jechałam do domu na noc, to w nocy musiałam wracać, bo wiatr okna otwierał. Dzięki zaangażowaniu wtedy samorządu i pana burmistrza, jego przychylności dokonaliśmy takiego przełomowego remontu, dzięki któremu faktycznie biblioteka weszła w XXI w. Pan burmistrz Kaczmarski to już tylko spijał ze mną miód, dlatego że rozwinęliśmy skrzydła prowadząc szereg niezliczonych imprez. Ale drodzy państwo jest też rysa – rysa, o której się kompletnie nie mówi, którą się chce zatrzeć. W 2006 r. Biblioteka Miejska w Dąbrowie Tarnowskiej została pozbawiona prowadzenia zadań biblioteki powiatowej. Ile to kosztowało zdrowia nas wszystkich, to my o tym wiemy. I wiecie państwo, najgorsze to jest to, jak do kultury wchodzi polityka. I macie kolejny przykład. Nie dla tego, że ja mam coś do Olesna, broń Boże – panie robią jak mogą najlepiej, ale wszyscy mówią w Dąbrowie, była pani dyrektor: „Jadziu, jak mogliście pozwolić, żeby miasto powiatowe Dąbrowa Tarnowska pozbyła się zadań biblioteki powiatowej?”. Ja mówię: „Pani dyrektor, wstyd mi; robiłam co mogłam, narażając się wszystkim po kolei, aż pan starosta nawet się do mnie nie odzywał, bo wiedział, że to są trudne tematy”. Drodzy państwo, zostawiam to jako temat otwarty, bo Dąbrowa zasługuje na to, i ta książnica, i te wszystkie tradycje, żeby skupiać wokół siebie bibliotekarzy terenu powiatu dąbrowskiego. To jest jedna sprawa, a druga sprawa – odznaczeń dzisiejszych. Nie wiem, co było powodem, ale historia się toczy kołem. Drodzy państwo, chyba nie uwierzycie w to, że ja sama przeszłam ten ból na własnej osobie. (…) Na moje odejście stało się tak, jak za czasów słusznie minionych. Moje odznaczenie po trzech latach wróciło, a proszę sobie wyobrazić, że nie zostało wręczone z powodów politycznych! 2021 r.! Drodzy państwo, mówię o tym, bo to jest po prostu szokujące i zawsze mówię o tych rysach, o których czasami też trzeba mówić. Ale kochani, „amor librorum nos unit”. Na frontonie biblioteki jest napis: „miłość do książek nas jednoczy” i ja cieszę się bardzo, że moja następczyni pięknie prowadzi wszystko to, co zostało rozpoczęte przed nami. Życzę dalszych sukcesów, życzę jak najmniej trosk, życzę powodzenia w pokonywaniu trudności i panu burmistrzowi również gratuluję, że taką opieką otacza bibliotekę. Otworzyły się teraz nowe projekty unijne, panie burmistrzu. Pani dyrektor, ja zawsze marzyłam, żeby dobudować jedno piętro – takie szklane, tak żeby była czytelnia – środek miasta… I myślę, że to wszystko jest realne teraz – mówiła emerytowana dyrektor MBP Jadwiga Kusior.
Był również czas na promocję pięknie wydanej kolejnej publikacji MBP „Aforyzmów i fraszek, czyli igraszek” Marii Kozaczkowej, której prezentacja uświetniła rocznicę 80 – lecia dąbrowskiej biblioteki. Kto lepiej mógłby promować tę książkę i przedstawić twórczość patronki dąbrowskiej książnicy, niż córka poetki z Powiśla, Maria Pietracha?
Przepięknie wydana książka „Aforyzmy i fraszki, czyli igraszki”, ozdobiona uroczymi ilustracjami Dominiki Ciszek trafiła do rąk każdego gościa uroczystości. Publikacja uświadamia, że Kozaczkowa nie tylko pisała tradycyjne wiersze, ale też fraszki.
W wydaniu dąbrowskiej poetki te krótkie formy wierszowe przepełnione są głęboką mądrością życiową; niekiedy ironiczne, niekiedy humorystyczne, a innym razem całkiem poważne – z istotnym przesłaniem życiowym. Jak w soczewce przegląda się w nich zwykłe, codzienne życie, ze wszystkimi cieniami i blaskami, radościami i smutkami zmieniającymi się jak w kalejdoskopie.
80-lecie dąbrowskiej biblioteki uświetnił wspaniały koncert „To jest twoje miejsce” w wykonaniu muzyków związanych z krakowską „Piwnicą pod Baranami”, których frontmanem był dobrze znany krajan, Sebastian Lechowicz. W repertuarze znalazła się wspaniała piosenka napisana specjalnie dla dąbrowskiej biblioteki i jeden z wierszy Marii Kozaczkowej w aranżacji młodych muzyków.
us
