XV EDYCJA NARODOWEGO CZYTANIA W DĄBROWIE TARNOWSKIEJ
To już 15 edycja akcji Narodowego Czytania, do której włącza się Miejska Biblioteka Publiczna w Dąbrowie Tarnowskiej i piąta przeprowadzona we współpracy z dąbrowską filią Biblioteki Pedagogicznej w Tarnowie.
Tym razem lekturą do wspólnego czytania był poemat moralitetowy, romantyczne misterium ludowe i zarazem manifest polskiego romantyzmu – „Dziady” Adama Mickiewicza.
Akcja Narodowego Czytania została zainicjowana w 2012 r. przez prezydenta RP Bronisława Komorowskiego; w późniejszym czasie kontynuowana przez kolejne głowy państwa. Wydarzenie zostało objęte patronatem pary prezydenckiej, a dąbrowskiemu czytaniu patronował burmistrz Krzysztof Kaczmarski, zaś wyłączny patronat medialny sprawował e – Kurier Dąbrowski.
Celem Narodowego Czytania jest – poza wzmocnieniem narodowej świadomości – promowanie rodzimej literatury i piękna języka ojczystego. Od wielu lat akcja ta ma jeszcze jeden kluczowy cel – promowanie czytelnictwa w ogóle, które – jak donoszą coroczne raporty – jest na bardzo niskim poziomie. Biblioteka Narodowa podaje, że tylko 41 % Polaków zadeklarowało przeczytanie co najmniej jednej książki w ciągu 12 miesięcy.
Lokalnie biblioteki decydują, w jakim zakresie czytana będzie lektura i wybierają fragmenty do publicznej prezentacji. Zarówno w bibliotece w Dąbrowie Tarnowskiej, jak i w Oleśnie postawiono na najbardziej „plastyczną” i sugestywną wyobrażeniowo część II „Dziadów”; dodatkowo najlepiej przyswajalną i chyba najbardziej lubianą przez czytelników.
Kilkuczęściowe dzieło narodowego wieszcza powstawało w Wilnie, Kownie i Dreźnie na przestrzeni wielu lat.
Pierwszy chronologicznie utwór – druga część „Dziadów” – został napisany w Kownie i zwyczajowo nazywa się go Dziadami wileńsko – kowieńskimi. Na ich powstanie miały wpływ ludowe podania i zwyczaje, ale również lektura dzieł Schillera, Goethego i Byrona. Kluczową datą dla wszystkich części dramatu i osią je spajającą jest dzień Wszystkich Świętych i Dzień Zaduszny. W podobnym czasie ma miejsce obrzęd dziadów opisany w II części tego romantycznego misterium ludowego.
Dziady. Jest to nazwisko uroczystości obchodzonej dotąd między pospólstwem w wielu powiatach Litwy, Prus i Kurlandii, na pamiątkę dziadów, czyli w ogólności zmarłych przodków. Uroczystość ta początkiem swoim zasięga czasów pogańskich i zwała się niegdyś ucztą kozła, na której przewodniczył Koźlarz, Huslar, Guślarz, razem kapłan i poeta (gęślarz).
W teraźniejszych czasach, ponieważ światłe duchowieństwo i właściciele usiłowali wykorzenić zwyczaj połączony z zabobonnymi praktykami i zbytkiem częstokroć nagannym, pospólstwo więc święci Dziady tajemnie w kaplicach lub pustych domach niedaleko cmentarza. Zastawia się tam pospolicie uczta z rozmaitego jadła, trunków, owoców i wywołują się dusze nieboszczyków. (…) Dziady nasze mają to szczególnie, iż obrzędy pogańskie pomieszane są z wyobrażeniami religii chrześcijańskiej, zwłaszcza iż dzień zaduszny przypada około czasu tej uroczystości. Pospólstwo rozumie, iż potrawami, napojem i śpiewami przynosi ulgę duszom czyśćcowym.
Cel tak pobożny święta, miejsca samotne, czas nocny, obrzędy fantastyczne przemawiały niegdyś silnie do mojej imaginacji; słuchałem bajek, powieści i pieśni o nieboszczykach powracających z prośbami lub przestrogami; a we wszystkich zmyśleniach poczwarnych można było dostrzec pewne dążenie moralne i pewne nauki, gminnym sposobem zmysłowie przedstawiane.
Poema niniejsze przedstawi obrazy w podobnym duchu, śpiewy zaś obrzędowe, gusła i inkantacje są po większej części wiernie, a niekiedy dosłownie z gminnej poezji wzięte – napisał Mickiewicz po wierszu „Upiór” stanowiącym poetycki wstęp do „Dziadów”.
Podczas tej czytelniczej uczty w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Dąbrowie nie zabrakło słuchaczy i czytelników chcących zaprezentować publicznie fragmenty tego dramatu romantycznego. Dąbrowska książnica, oprócz przyciągania nowych czytelników, ma szczęście też do stałych, na których zawsze może polegać i którzy rokrocznie zasilają szeregi czytających w kolejnych edycjach tego narodowego wydarzenia.
Każdego roku w akcji bierze udział burmistrz Krzysztof Kaczmarski oraz radny rady miejskiej Jerzy Żelawski, ale liczyć można także na obecność przedstawicieli służb mundurowych, instytucji i organizacji (nie tylko gminnych), nauczycieli, ale także wiernych czytelników, uczestników Dyskusyjnego Klubu Książki i przyjaciół biblioteki. Na uwagę zasługuje też fakt, że wieloletni wierni uczestnicy tej akcji (np. nauczyciel z dąbrowskiej Szkoły Podstawowej nr 2, Sławomir Bator) przyprowadzają na Narodowe Czytanie swoje dzieci.
Wydarzenie poprowadziły wspólnie: dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej w Dąbrowie Tarnowskiej Anna Jastrzębiec-Witowska oraz kierownik dąbrowskiej filii Biblioteki Pedagogicznej w Tarnowie Agata Obara-Giera.
W dąbrowskiej bibliotece zainscenizowana była piękna nastrojowa scena ożywiona zielenią roślin, która stanowiła niesamowite tło do czytania, współgrające z tym romantycznym misterium ludowym. Dopełnieniem całości, bez którego trudno już sobie wyobrazić dąbrowską edycję Narodowego Czytania, była oprawa muzyczna – przepiękny występ niesamowicie utalentowanej Dominiki Filipowicz. Wokalistka zaprezentowała ,utrzymane w tonie lirycznym, utwory „Dziady”, „Ballada o próżności” oraz „Modlitwa o pokój”.
W przyszłym roku podczas Narodowego Czytania zaprezentowana zostanie powieść „Lord Jim”, Josepha Conrada, która przez długi czas znajdowała się w kanonie lektur szkolnych dla szkół średnich.
us
